Literatürdeki Zehirli Mantar Türleri ve Özellikleri

Ana grup ve / Sendrom* Latent dönem** Zehir Etkilenen organ / en önemli semptom*** Mantar
A-Hücre öldürücü zehirler:
(Latent dönemi uzun olanlar.)
Amatoksin sendromu (4 -) 8 – 24 saat Amatoksinler:
α-amanitin
β-amanitin
ve diğerleri
Sindirim kanalı, karaciğer, böbrekler Amanita phalloides (Köygöçüren),
Amanita virosa,Galerina marginata
Mide-barsak rahatsızlıkları, karaciğer ve böbrek bozukluğu arazları.
Phallotoksinler:
Örnek:Phalloidin
Zehir etkisini sadece, doğrudan kana karıştığında gösterir. Amanita phalloides-Köygöçüren ,
Amanita virosa,
Giromitra sendromu 5 – 8 (- 24) saat Gyromitrin Karaciğer, böbrekler, merkezi sinir sistemi, alyuvarlar Gyromıtra esculanta, (Beyin mantarı),
Gyromitra ambiguaGyromitra infula
Discina Gigas
Discina perleta
Mide-barsak rahatsızlıkları, karaciğer ve böbrek sakatlıkları, baş dönmesi, kramplar
Orellanus sendromu (2 -) 3 – 7 (-14) gün Orellanin  Böbrekler (Şapkaların altı ve üstü kirli kahverengi olan sinek mantarları)
Cortinarius orellanus,
Cortinarius rubellus
Susama, böbrek ağrıları, sidik azalması, böbrek çalışmazlığı
?  Böbrekler (Kahverengi sinek mantarları)
Cortinarius limonius,
Cortinarius callisteus,
Cortinarius gentilis,
Cortinarius vitellinus (Kirli sarı sinek mantarı)
Susama, böbrek ağrıları, sidik azalması, böbrek çalışmazlığı
B-Sinir sistemini etkileyen zehirler:
(Latent dönemleri kısa olanlar.)
Muskarin sendromu 1/2 – 2 saat Muskarin  Otonom sinir sistemi inocybe ve küçük clitocybe türleri
Clitocybe dealbata,
Clitocybe phyllophila,
Inocybe patouillardi,
Inocybe fastigiata,
Inocybe geophylla
Mide-barsak rahatsızlıkları, terleme, tükürük ve gözyaşı ifrazatında artış, solunum zorluğu, düşük nabız
Pantherina sendromu 1/2 – 2 (- 4) saat İbotenik asit
Musimol
Muscazon
 Merkezi ve periferi sinir sistemi Amanita pantherina,
Amanita muscarina (Gelin mantarı),
Amanita regalis
Mide-barsak rahatsızlıkları, endişe, sanrı, ağız kuruması vb.
Psilosibin sendromu 1/2 – 2 saat Psilosibin
Psilosin
 Merkezi sinir sistemi Bazı Psilocybe, panaeolus, gymnopilus türleri: Örnek olarak
Psilocybe semilanceata,
Panaeolus subbalteatus,
Gymnopilus junonius
Endişe, ajitasyon (kışkırtı), halüsinasyon (sanrı)
C-Mide-barsak bozucu zehirler: Gastrointestinal sendrum 1/2 – 4 ( – 8) saat Büyük oranda bilinmiyor  Sindirim kanalı Bu özellikte olan çok çeşitli mantar vardır: Deli mantar vs.
Mide bulantısı, kusma, ishal
D-Alkol ile alındığında zehir etkisini gösterenler: Coprinus Sendromu İlk mantar yendikten sonra birkaç gün boyunca, her alkol alıştan sonra 1/4 – 2 saat. Tam etki mantarı yedikten 6 – 8 saat sonra. Coprin  Otonom sinir sistemi Sadece Coprinus Atramentarius (Gri mürekkep mantarı)
Deri kızarması, baş ve göğüs ağrıları, aşırı korku, nefes darlığı
?  Yukarıdaki gibi Clıtocybe clavipes,
Boletus luridus
E-Antijen-antikrop-tepki Paxsillus sendromu 1/4 – 2 saat Bilinmeyen bir antijen ****  Dolaşım sistemi  Paxillus Involutus
Tansiyon düşüklüğü, karın ve böbrek ağrıları, kusma, baş dönmesi, ishal, nefes darlığı, baygınlık
*Sendrom: Tanıyı kolaylaştıran bulguların tümü
**Latent dönem: Mantarın yenildiği andan, ilk belirtilerin görülmeye başladığı ana kadar geçen süre.
***Semptom: Belirti, araz, bulgu.
****Antijen: Vücuda girdiğinde antikor oluşmasına yol açan virüs, bakteri gibi protein yapısında bir madde.